روشهای پیشگیری از بارداری :

اصولا امروزه بحث کنترل جمعیت و اهمیت آن در تمامی جوامع بخوبی روشن و واضح است . و در کنار آن بحث پیشگیری از بارداری بسیار مهم است ، هم از نظر بهترین روش استفاده و هم از نظر عوارض جانبی و هم از نظر تاثیری که بر روابط ج ن س ی بین زوجین می گذارد . مثلا شاید یک روش برای شخص خاصی مناسب نباشد و یا مضر باشد و یا اینکه بر روابط جنسی افراد اثر سوء بگذارد . در این مقاله سعی شده تمامی روشهای موجود در ایران به بحث گذاشته شود .
روشهای پیشگیری از یک نظر به ۳ دسته تقسیم می شوند :
۱ – روش های طبیعی
۲ – روشهای دستگاهی Device
3 – روشهای دارویی
که مفصلا به هرکدام از آنها پرداخته مزایا و معایب آنها را ذکر خواهیم کرد .

۱ - روشهای طبیعی : همانگونه که از اسمشان پیداست بدون استفاده از هر وسیله یا دارویی این پیشگیری انجام می شود .

الف – مثال مهم این روش به روش آمیزش ناپیوسته نام دارد که شاید اولین و ابتدایی ترین روش ضد حاملگی است . در این روش مرد در هنگام انزال منی ، آلت خود را از واژن بیرون کشیده و مایع منی بیرون ریخته می شود . این روش هیچ هزینه ای ندارد و احتیاج به تعلیمات خاصی هم ندارد و هیچ عارضه ای برای زن یا مرد نداشته و بعلت اینکه آلت مرد کمتر با دهانه رحم برخورد می کند شاید در جلوگیری از سرطان رحم مؤثر باشد .

معایب این روش اثر روانی است که میزان لذت مرد در این حالت کمتر است . شکست این روش حدود ۱۷ الی ۲۰ درصد موارد است و برای اجرای این روش عادت و کنترل زمان انزال بسیار مهم است .
ب - روش شستشو : که در آمریکا قبلا رایج بود .بدین صورت که پس از عمل انزال ، زن واژن خود را با دوش مخصوصی شسیشو می داد و از موادی مانند سرکه ، آب نمک و حتی کوکاکولا استفاده می شد که واضح است روش علمی و معتبری نیست و درضمن در صورت عدم رعایت بهداشت باعث عفونتهای دستگاه تناسلی زن می شد . امروزه این روش ملغی شده است .
ج - روش دوره ای : در هر دوره عادت ماهیانه حداکثر در ۸ روز احتمال حامله شدن است . البته اگر دوره های عادت ماهیانه منظم و ۲۸ روزه باشد .بطور کلی از روز ۱۱ تا ۱۸ احتمال حاملگی زیاد است .این روش روش مطمئنی نیست چون سیکل ماهیانه و تخمک گذاری زن تحت تاثیر عوامل زیادی قرار می گیرند و بطور کلی این روش غیر مطمئن ترین راه پیشگیری است .

۲ – روشهای دستگاهی :

الف – دیافراگم : چون در ایران مورد مصرف ندارد از آن می گذریم و به این بسنده می کنیم حلقه های خاصی هستند که پس از آغشته کردن آن به ژلها و کرمهای اسپرم کش قبل از عمل جنسی داخل مهبل قرار می گیرد که آموزش – فرهنگ بالا و … را می طلبد و روش راحتی به حساب نمی آید .
ب – کاندوم : یک سرپوش از جنس لاتکس است که روی آلت کشیده می شود تا مایع منی داخل مهبل زن نشود . این کاندومها براساس سایز آلت نژادها و کشورها طراحی می شود و جنس آنها اکثرا از لاتکس های گوناگونی است که هم نازکتر هستند و عمل مقاربت با آنها رضایت بخش تر است وهم بهترین روش جلوگیری از بیماریهای آمیزشی مخصوصا ایدز – هپاتیت ب و سیفلیس و سوزاک هستند . کاندوم فاقد عوارض جانبی است فقط در جنسهای نامرغوب آن احتمال پارگی و حساسیت در هر دو جنس زن و مرد وجود دارد بدین خاطر از کاندومهای مطمئن استفاده نمایید .
چند نکته در مورد کاندوم و استفاده از آن : کاندوم یکبار مصرف است – از کشیدن و باد کردن آن بپرهیزید – قبل از انزال استفاده شود .
اشکال کاندوم در اینست که زوجین بویژه مرد لذت کمتری می برد و پاره شدن و لغزیدن آن از روی آلت از اشکالات آن است . بر اساس مهارت در استفاده و دقت در آن شکست این روش بین ۷/۵ الی ۱۰ درصد است .
ج – آی . یو . دی  I.U.D : به معنای وسیله داخل رحمی است و مبنای کارکرد آن بر این اساس است که وجود هرگونه جسم خارجی در رحم باعث عدم لقاح و یا تخمک گذاری تخم لقاح یافته در دیواره رحم می شود . انواع آی یو دی ها با شکلهای مختلف و جنسهای مختلف وجود دارد . قدیمی ها اکثرا از جنس مس بودند ولی امروزه ازجنس پلیمر و سرامیک کوچکتر و راحتتر ساخته می شوند . این روش بطور کلی برای کسانی مناسب است که حداقل دو فرزند طبیعی داشته باشند و عفونت یا سابقه آن را نداشته باشند . عوارض آن درد – در هنگام کارگذاری – خونریزی که بتدریج کم می شود – بیرون افتادن آن که باید اندازه و نوع مناسب انتخاب شود – عفونت – خطر حاملگی خارج از رحم – و نازایی

۳ – روشهای دارویی :

بطور کلی راحترین روشهای پیشگیری هستند انواع آنها : قرصها – آمپولها
الف – قرصها : معمولا ترکیبی از دو هورمون زنانه استروژن و پروژسترون هستند که با ایجاد فید بک منفی از تولید تخمک جلوگیری می کنند بر اساس نوع و میزان هورمونهای بکار رفته چند نوع هستند:
قرصهای HD که میزان بیشتری از هورمونها را دارند و به اصطلاح قویترند در مواردی مثل افراد سیگاری – مصرف داروهایی مثل ریفامپین – فنی توئین – فنوباربیتال و دردهای قاعدگی غیر عادی و بیشتر از حد معمول و چربی خون بالا استفاده می گردد.
قرصهای LD که میزان کمتری از هورمونها را دارند و نسبت به نوع HD ضعیف ترند . ولی اکثرا از آنها استفاده می شود تا عوارض دارویی به حداقل برسد .
قرصهای فاقد استروژن معروف به لوونورژسترول که در موارد شیردهی تا ۶ ماه اول استفاده می شود چون استروژن روی تولید شیر اثر می گذارد -کمتر می کند – و نیز ممکن است روی نوزاد شیرخواره اثر سوء بگذارد .در مواردی مثل فشارخون بالا و کمخونی داسی شکل هم بهتر است از لوونورژسترول استفاده شود .
قرصهای تری فازیک یا سه رنگ که دارای سه نوع قرص در یک بسته بندی است با روزهای مصرف و ترکیب متفاوت .
قرصهای سیپروترون کمپاند یا دیان در مواردی مثل آکنه و پرمویی بعنوان قرصهای ضد بارداری مصرف می شوند .
قرصهای جدیدتر البته با هزینه بالاتر و عوارض کمتر عبارتند از قرص دزوسپتیو یا DE یا با نام تجاری مارولون . که میزان ئهورمونهای آنها به حداقل رسیده است .
البته قرصهای ال دی با آهن هم در بازار وجود دارد که آهن هیچ نقشی در جلوگیری از بارداری ندارد و فقط در پیشگیری از کمخونی فقر آهن در سیکلهای ماهیانه استفاده می گردد.
نحوه مصرف کلی قرصها : اولین روز خونریزی اولین روز عادت ماهیانه است که در روز پنجم مصرف دارو را شروع می کنید . روزی یک عدد و معمولا بعد از شام که معمولا ۲۱ روز طول می کشد تا قرصه تمام شوند و پس از ۷ روز فاصله دهی بسته بعدی شروع می شود .
فواید : پیشگیری از پوکی استخوان و نرمی آن در سنین بالا – منظم کردن عادت ماهیانه – کم کردن میزان خونریزی در سیکلها – کم کردن دردهای قاعدگی – راحتی مصرف و جلوگیری از علائم پیش قاعدگی – عصبانیت ، تحریک پذیری ، بهبود آکنه ها – عفونتهای قسمت تناسلی – رحم با مصرف قرصها کمتر دیده می شود  و در آخر روش ساده ای است .
مضرات : لکه بینی – افسردگی – لکهای صورت – دردمعده – حالت تهوع – افزایش موهای صورت و زاید – افزایش وزن – میگرن یا تشدید آن – سر درد – ورم پا و مشکلات قلبی – عروقی – افزایش فشار خون
موارد منع مصرف : ابتلا یا سابقه سکته ها – ابتلا به آدنوم – زنان سیگاری و چاق – حاملگی یا مشکوک به حاملگی – بیماری کبدی – کمخونی داسی شکل – زنان مبتلا به دیابت – سرطان پستان
نکات مهم : مصرف بعضی از داروها مثل آنتی بیوتیکها اثر این قرصها را کم یا خنثی می کند . هم چنین فنی توئین – فنوباربیتال – کلردیازپوکساید – سیگار و …
ب – داروهای ضد بارداری تزریقی : مهمترین آنها آمپول دپو- مدروکسی پروژسترون استات مشهر به دپو پروورا  که به آمپولهای سه ماهه معروفند و هر سه ماه یکبار تزریق می شوند .
مکانیسم اثر آن جلوگیری از تخمک گذاری – افزایش چسبندگی و غلطت ترشحات رحم و جلوگیری از ورود اسپرم
نکات مهم : در زنان بالای ۴۰ سال و تازه به بلوغ رسیده – موارد منع مصرف مثل قرصهاست .
مزایای آمپولها : نسبت به قرصها عوارض کمتری دارند – بر شیر مادر اثر ندارند – قیمت آنها کمتر است – قدرت ضد بارداری آنها بیشتر است – گس از تزریق مقاربت به هر شکلی آزاد و راحت است .
عوارض جانبی : نامنظم شدن قاعدگی – لکه بینی – عدم قاعدگی – افزایش وزن – سر درد – احساس نفخ – دردناک شدن پستانها – افزایش اشتها – افزایش موی صورت – آکنه
داروهای ضد بارداری کاشتنی : بصورت نورپلانت در زیر پوست کاشته می شوند و بتدریج داروی خود را آزاد می کنند . در ایران مورد مصرف زیادی ندارند .
داروهای ضد بارداری پچ : که بصورت چسبی در ناحیه در بازو چسبانده می شود و داروی خود را آزاد می کند . در ایران مصرف چندانی ندارد .

ضد بارداری اورژانسی : در بعضی موارد مثل پاره شدن کاندوم یا فراموشی مصرف قرص یا در مواردی مثل تجاوز احتیاج به رفع مورد است این روش که به روش قرص روز بعد مشهور است به این طریق است :
تا حداکثر ۷۲ ساعت بعد ، باید ۲ قرص ضد بارداری HD یا ۴ قرص LD یکجا استفاده شود که با این روش حدود ۹۹/۵ درصد احتمال حاملگی از بین میرود . ممکن است با مصرف یکجای این قرصها حالت تهوع شدیدی حاصل شود که با مصرف قرص یا آمپول ویتامین B6 بر طرف می شود .اگر هم قاعدگی ÷یش آمد هم جای نگرانی نیست و امری طبیعی و نشانه عدم حاملگی است .
روشهای دیگر مثل بستن لوله های فالوب در زنان و یا وازکتومی در مردان در جای خود بحث خواهد شد .

دکتر غلامرضا ابری – دکتر داروساز

مطالب دیگر:

1. مراقبتهای دوران بارداری – قسمت اول
2. پیشگیری از بارداری با روش تزریقی
3. درمان‌های محرک بارداری سرطان‌زا نیستند
4. تاثیر ویتامین D در دوران بارداری
5. آنچه باید در مورد داروی دزوسپتیو یا مارولون یا DE بدانیم
6. تسکین دندان درد در خانمهای بارداری
7. چه نوشیدنی برای خانم های باردار مضر است؟
8. ریزش موی بعد از زایمان
9. قرص آهن
10. ۷ نکته مهم در رابطه با آرایش و لوازم آرایشی
11. ۱۱ کلید مراقبت از پوست خشک
12. ۱۵ راه مؤثر برای کنترل فشارخون
13. ارمغانی از طبیعت – قسمت ششم – جعفری
14. ارمغانی از طبیعت – قسمت چهارم (زرشک)
15. ۱۰ فرمان برای فرار از حساسیت به لوازم آرایشی
16. ترک های پوستی
17. انار و فواید بسیار آن
18. انجیر دارویی برای جلوگیری از پوکی استخوان
19. جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۰
20. مژه ها و ریملها – طرز استفاده صحیح از ریملها
21. قطع قاعدگی یا آمنوره Amenorrhea
22. بخار آب؛ ارزانترین ماسک زیبائی
23. معرفی گیاه جینکو بیلوبا – پر مصرفترین گیاه دنیا
24. روشهایی برای مراقبت هرچه بیشتر از پوست
25. هدیه ای از طبیعت – قسمت اول – گیاه بومادران
26. ۳ اشتباه رایج در خرید لوازم آرایشی
27. آنچه مانع از برآمدگی شکم می شود
28. بهداشت دندان هایتان
29. ارمغانی از طبیعت ” آووکادو Avocado “
30. داروهای ضدافسردگی یک مرور کوتاه ولی کامل
31. هدیه ای از طبیعت – قسمت دوم – گیاه اسطوخودوس
32. معرفی قرص لاغری اسلیم کوئیک
33. هدیه ای از طبیعت – قسمت سوم – گل همیشه بهار
34. انواع ریش تراشهای برقی و دستی برای اصلاح صورت – اطلاعات عمومی
35. لکهای صورت یا ملاسما
36. ارمغانی از طبیعت – قسمت هفتم – گل سرخ
37. شناسایی نوع پوست
38. مصرف ویتامینها می تواند به افسردگی کمک کند؟
39. انواع جلبکها – خوراکی و غیر خوراکی و خواص غذایی و دارویی و صنعتی آنها
40. چند نکته طلایی برای تقویت مغز
41. ارمغانی از طبیعت – قسمت هشتم – شنبلیله
42. زیبایی چشم در آرایش
43. ۲۵ توصیه برای تقویت هوش منطقی – ریاضی
44. چگونه صورت را میتوان چاق کرد؟
45. آرایش و اثرات روانی آن
46. یک سلاح موثر برای مقابله با سرطانهای خطرناک
47. آیا مصرف قرص های کلسیم مانع از پوکی استخوان می شود؟
48. چند نکته در مورد ظروف یک بار مصرف
49. نوشیدنی مفید برای آکنه (جوشهای جوانی)
50. موخوره چیست؟ و راههای درمان
51. هشت راز افراد باریک اندام
52. نکاتی در خصوص حالت دادن موها
53. ۲۵ توصیه برای تقویت هوش زبانشناختی – Linguitic Intelligence
54. ۷ ترفند آرایشی برای جوانتر نمایان شدن
55. ۹ ماده غذایی جادویی لاغرکننده
56. با بوی ناخوشایند بدن چه کنیم ؟
57. خطاهای ۱۱ گانه در آرایش
58. مراحل رشد پیش از تولد
59. طبقه بندی پوست : قسمت دوم
60. اشتباهات بزرگ در تغذیه ورزشکاران
61. درمان آکنه و جوش
62. داروهای غیرمجاز در ورزش، مشکلی بزرگ برای سلامت مردان
63. یک‌ هشتم زنان سرطان سینه خواهند گرفت!
64. نکات حرفه ای برای آرایش چهره
65. سلامت: به جای قند از خرما استفاده کنید
66. تشخیص وجود بیش از ۱ جنین
67. مدیریت زمان
68. رژیم غذایی برای جوان ماندن پوست
69. آرام بخشی نیلوفر آبی
70. سندرم پیش از قاعدگی یا PMS
71. رازهای زیبایی آنجلینا جولی
72. انواع ماسکهای طبیعی و میوه ای برای پوستهای چرب
73. روش های درمان سریع سرماخوردگی
74. یبوست یک مرور کلی (علل و درمانهای طبیعی)
75. زنجبیل، دردهای عضلانی را تسکین می‌دهد
76. ۶ گام به سوی داشتن ابروانی زیبا و فوق‌العاده
77. مصرف غذاهایی که باعث کاهش طول عمر و بیماری می شوند
78. آموزش انواع روش های Internet Sharing در شبکه
79. ۵ راز زیبایی
80. چند توصیه برای تغذیه بیماران دیابتی
81. مواد غذایی مفید برای آقایان
82. بهترین نوع حمام کردن
83. با تیرگی دور چشم چه‌کار کنیم؟
84. ورزش و لاغری و دستگاههای بدن سازی
85. مصرف گوشت قرمز زیاد و خطر سکته در زنان
86. مراقبتهای دوران بارداری – قسمت دوم
87. با این روش حافظه تان را تقویت کنید
88. چطور ریه هایمان را سالم نگه داریم؟
89. مهم‌ترین اصول زیبایی چهره
90. موسیقی الکتروآکوستیک چیست؟ What is the electro-acoustic music
91. ۱۲ نکته آرایشی مهم
92. از مصرف خودسرانه قرص آهن بپرهیزید
93. اهمیت نقاشی در سلامت روان کودکان
94. کاریکاتور : درس تنطیم خانواده در دانشگاه
95. نانو تکنولوژی در کشاورزی
96. تغذیه در دوران شیردهی-۲
97. توصیه‌هایی برای تغییر عادت غذایی غلط
98. اکتشافات تصادفی علم : پنی سیلین (۲)
99. بیست راهکار تربیتی برای رفتار با فرزندان
100. میوه ای برای رفع خستگی و ضعف بدن
101. میوه ای برای از بین بردن آفت
102. مشکلات خانوادگی در درمان اعتیاد
103. تخم گشنیز اشتها آور است
104. کاهش مصرف شیر پس از حذف یارانه ها
105. ۱۰ توصیه برای کاهش وزن و پیشگیری از دیابت
106. علت زود سفید شدن موها + چند توصیه
107. چند کار برای حل مشکل بیخوابی
108. خودروسازهای کشور، یارانه سوخت را می بلعند
109. آنفلوانزا یک مرور کوتاه
110. وسواس سالم‌خوری – Health Food Obsession
111. ۱۰ اشتباه رایج خانمها در بدنسازی و تغذیه
112. چگونه موهای خیس را حالت دهیم؟
113. طرز تهیه بستنی هلو یا زردآلو یا گلابی
114. ج-j
115. ۱۱ گروه غذایی برای سلامتی
116. اثرات مفید ویتامین C موضعی بر روی پوست
117. نقش ویتامینهای گروه B در بیماریهای قلبی
118. فواید موسیقی درمانی – The Benefits of Music Therapy
119. چگونه خانه خود را بزرگ کنیم؟
120. هیپرهیدروزیس چیست؟ What is the Hyperhidrosis
121. ۴ راه مفید برای صاف کردن شکم
122. این خوراکی ها پیرتان می کند
123. بهترین زمان برای مصرف شیر
124. سلاحی در برابر بیماری فشار خون
125. بارداریهای پر خطر – استفراغ وخیم حاملگی
126. افسردگی پس از تولد فرزند
127. زنگ خطر برای شکم‌های بزرگ
128. بر خورد با کودکی که لکنت دارد
129. زینتی از جنس حجاب
130. تاثیر ورزش بر افسردگی
131. بیابانهای جهان
132. مثبت اندیشی کلید موفقیت
133. سیگاری ترین مردم دنیا اهل کجایند؟
134. اینترنت از طریق کابل برق
135. ارمغانی از طبیعت – قسمت پنجم (زردآلو)
136. فناوری DSL
137. مراقبتهای دوران بارداری – قسمت سوم
138. ی-i
139. هولوگرافی و هولوگرام
140. بارداریهای پر خطر – چندقلویی
141. فرق چای سبز با چای معمولی (سیاه)
142. سرگیجه
143. گیاهی موثر در رفع چین و چروک صورت
144. دانستنیهای جالب و وحشتناک در مورد مواد غذایی که روزانه مصرف می کنیم
145. افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان با استفاده مداوم سینه‌بند
146. مصرف نخود فرنگی به سلامت استخوان ها و قلب کمک می کند
147. عوارض مصرف زیاد شکر : افسردگی